کمیت‌های حمل و نقل و فناوری‌های هوشمند حمل و نقلی، از مباحث مهم در حمل و نقل

فهرست مطالب

دیدگاه کارشناسان باربری رشت در بررسی کمیت‌های مورد استفاده در حمل و نقل و مورد تأکید کارشناسان باربری آمل و  باربری بابل

 

کمیت‌های حمل و نقل از جمله مهمترین مباحث در مسائل و محاسباتی است که در زمینه حمل و نقل رواج دارد.

در این بخش کمیت‌های حمل و نقل به تفکیک بیان می‌گردد.

 

کمیت‌های حمل و نقلکمیت‌های حمل و نقلکمیت‌های حمل و نقلکمیت‌های حمل و نقلکمیت‌های حمل و نقل

 

در حین اسباب‌کشی باید به ابعاد و اندازه‌ی وسلیه نقلیه و میزان بار توجه نمود و متناسب با آن اقدام به بارگیری وسایل کرد.

این موضوع بر اساس بیانات مشاورین باربری چالوس، اسباب کشی رشت و مشاورین باربری نوشهر مورد تأکید قرار گرفته است.

 

تعیین ابعاد و اندازه وسایل نقلیه توسط متخصصین باربری قائمشهر و باربری اهواز و همچنین متخصصین باربری بندرعباس

ابعاد و اندازه وسایل نقلیه در نحوه و شیوه حمل و نقل بسیار حائز اهمیت می‌باشد.

منظور از ابعاد طول، عرض و ارتفاع وسایل نقلیه با بار می‌باشد.

منظور از طول وسیله نقلیه، فاصله بین ابتدایی‌ترین قسمت وسیله نقلیه یا بار تا انتهایی‌ترین قسمت وسیله نقلیه یا بار در امتداد طولی وسیله نقلیه می‌باشد.

حداکثر طول مجاز برای وسایل نقلیه مختلف، متفاوت است.

اما برخی از مهمترین دلایلی که لازم است تا محدودیت‌های طولی برای انواع وسایل نقلیه اعمال شود، عبارتند از:

  • کاهش میدان دید سایر رانندگان،
  • کاهش سرعت تردد در مسیر،
  • کاهش قابلیت سبقت دیگر وسایل نقلیه،
  • کاهش قابلیت کنترل و هدایت وسیله نقلیه،
  • مشکل عبور و اشغال باند مخالف در قوس‌ها (پیچ‌ها).

 

ارتفاع

منظور از ارتفاع وسیله نقلیه با بار، فاصله شاقولی یا عمود بر سطح افقی از سطح جاده تا بالاترین نقطه بار یا بارگیر می‌باشد.

حداکثر ارتفاع مجاز انواع وسایل نقلیه باربری برای انواع وسایل نقلیه طبق آیین‌نامه حداکثر 5/4 متر تعیین شده است.

البته در برخی از راه‌های کشور این محدودیت ممکن است کاهش یا افزایش یابد.

لازم به ذکر است علاوه بر این مقررات، آیین‌نامه‌های دیگری نیز در مورد نحوه بارگیری و ارتفاع مجاز بارگیری نسبت به ارتفاع دیواره‌های بارگیر نیز وجود دارد.

 

کمیت‌های حمل و نقل

حداکثر ارتفاع مجاز وسایل نقلیه حمل بار

 

عرض

حداکثر عرض مجاز انواع وسایل نقلیه حمل بار و کالا برابر 6/2 متر می‌باشد.

کمیت‌های حمل و نقل

حداکثر عرض مجاز وسایل نقلیه حمل بار

 

 

طول

حداکثر طول مجاز برای کامیون دومحوره با بار برابر 10 متر، سه محوره با بار برابر 12 متر، تریلی با بار 5/16 متر و کامیون با یدک برابر 35/18 متر می‌باشد.

کمیت‌های حمل و نقل

حداکثر طول مجاز وسایل نقلیه حمل بار

 

 

ارتفاع وسیله نقلیه به همراه بار (در صورت عدم آشنایی با روش‌های خاص اندازه‌گیری ارتفاع) به راحتی قابل اندازه‌گیری نیست.

به همین دلیل ممکن است مورد توجه دقیق قرار نگرفته و متعاقب آن در مسیر، مخاطراتی را برای بار، وسیله نقلیه و ابنیه فنی در جاده به همراه داشته باشد.

به برخی از این خطرات در ادامه اشاره شده است.

اولین موضوعی که در رعایت ارتفاع مجاز، به نظر می‌رسد، امکان برخورد بالاترین قسمت وسیله نقلیه یا بار با مستحدثات و ابنیه راه از قبیل تونل، پل عابر پیاده، تابلوهای دروازه‌ای و تیرهای زیر تونل‌ها می‌باشد.

به‌علاوه، مشکلات تعادل وسیله نقلیه به‌خصوص در قوس‌ها و در سرعت‌های بالا از موضوعات بسیار قابل توجه است.

در ادامه برخی از این مشکلات مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 

کمیت‌های حمل و نقل

برخورد کامیون با تونل به دلیل افزایش ارتفاع

 

  • احتمال برخورد با تجهیزات نصب شده در ارتفاع کم در راه

 

 

کمیت‌های حمل و نقل

کمیت‌های حمل و نقل

برخورد کامیون با پل و تجهیزات پل

 

  • کاهش قابلیت کنترل و هدایت وسیله نقلیه
  • کاهش سرعت تردد
  • کاهش میدان دید سایر وسایل نقلیه

کمیت‌های حمل و نقل

کمیت‌های حمل و نقل

کاهش دید برای وسایل نقلیه در جاده

 

بارگیری بیش از ارتفاع و عرض مجاز موجب کاهش شدید سرعت وسیله نقلیه به‌خصوص در قوس‌ها و کاهش قابلیت کنترل و تعادل وسیله نقلیه است.

 

کمیت‌های حمل و نقلکمیت‌های حمل و نقل

حمل بارهای غیر متعارف

 

 

قوانین و مقررات مربوط به وزن

عدم رعایت قوانین و مقررات مربوط به وزن از مهمترین تخلفات حمل و نقل است که بیشترین سهم را در بروز خسارات و صدمه به راه‌ها به خود اختصاص داده است.

به دلیل ماهیت تأثیرگذاری این نوع تخلف بر کل مسیر رفت و آمد و هزینه‌های تعمیر و نگهداری راه‌ها، عموماً حساسیت بیشتری به این موضوع در بخش‌های کنترل و نظارت پلیس در ایران و دیگر کشورها معطوف شده است.

قوانین و مقررات مربوط به وزن وسایل نقلیه شامل دو بخش وزن محوری و وزن کل وسیله نقلیه با بار می‌شود.

تعاریف مرتبط با این بخش عبارتند از:

 

تناژ:

واحد سنجش وزن است که به‌صورت تن بیان می‌شود.

 

وزن مجاز:

حداکثر وزن مجاز کامیون با بار برای کامیون‌های دومحوره از 19 تن و برای کامیون‌های سه محوره از 26 تن نباید تجاوز نماید.

 

توزین بار:

به منظور اندازه‌گیری وزن وسایل نقلیه باری در حین عبور از جاده‌ها به منظور جلوگیری از خرابی، از باسکول‌های جاده‌ای استفاده می‌گردد.

این دستگاه مخصوص توزین کامیون و تریلی‌ها بوده و دارای دو نوع ثابت و متحرک می‌باشد.

 

بار محوری:

فشار یا نیروی وزن وارده از سوی هر یک از محورهای وسایل نقلیه بر سطح راه را بار محوری می‌نامند.

 

اضافه بار:

باری است که بیش از ظرفیت مجاز وسیله نقلیه موتوری حمل شود.

 

کمیت‌های حمل و نقل

کمیت‌های حمل و نقل

باسکول توزین کامیون

 

 

دلایل محدودیت‌های مربوط به وزن:

بار غیرمجاز (تناژ بیشتر از حد مجاز) می‌تواند موجب بروز خطر و مشکل در حمل و نقل جاده‌ای گردد.

به‌صورت کلی هر وسیله نقلیه در زمان طراحی و ساخت با توجه به میزان ظرفیت مجاز، طراحی و ساخته می‌شود و کلیه اجزای محرکه و ایمنی آن بر همان اساس تولید می‌گردد؛

بنابراین در صورت عدم رعایت شرایط مندرج در کارت مشخصات وسیله نقلیه به نوعی عملکرد این اجزا نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

یکی از مهمترین این اجزا وسیله نقلیه است.

به‌عنوان مثال عملکرد یک کارگر ساختمانی در زمان حمل بار توسط یک گاری چرخ‌دار را در نظر بگیرید.

به طور قطع، اگر میزان بار قابل‌حمل توسط کارگر با آن چرخ، 100 کیلوگرم باشد، آن کارگر باید نیروی لازم در حمل گاری را در سرازیری‌ها و سربالایی‌ها داشته باشد.

در صورتی که میزان بار بیش از این مقدار باشد، به طور قطع علاوه بر امکان بروز آسیب بر جسم کارگر (در مورد وسیله نقلیه استهلاک بیشتر) امکان بروز حادثه به شدت افزایش می‌یابد.

کمیت‌های حمل و نقل

واژگونی کامیون بدلیل بار زیاد

 

 

کمیت‌های حمل و نقل

عدم تعادل و انحراف کامیون در جاده به دلیل بار زیاد

 

 

یعنی در صورت حمل اضافه بار، عملکرد سیستم شتاب (قوای محرکه) خودرو و سیستم ترمز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

در مواقع خاص سیستم‌های حمل و نقل مذکور عملکرد مطلوب نداشته و قدرت مانور وسیله نقلیه کاهش یافته و امکان بروز حادثه وجود دارد.

جاده‌ها و کلیه ابنیه فنی (پل، تونل و…) موجود در آن‌ها با توجه به میزان مشخصی از عبور و مرور انواع وسایل نقلیه، طراحی می‌شوند.

در صورت عدم رعایت وزن مجاز توسط وسیله نقلیه هزینه‌های تعمیر و نگهداری ابنیه فنی راه‌ها به شدت افزایش یافته و ممکن است آسیب جدی به سازه ابنیه فنی راه وارد شود.

در این صورت در بسیاری از موارد، هزینه‌ها به صورت تصاعدی افزایش می‌یابد.

 

اثرات وجود وزن غیرمجاز

در ادامه، برخی از اثرات وجود وزن غیرمجاز مطرح شده است که عبارتند از:

  • تخریب روسازی راه

 

کمیت‌های حمل و نقلکمیت‌های حمل و نقل

نمونه هایی از خرابی های روسازی ناشی از ترمز یا وزن زیاد وسایل نقلیه سنگین

 

 

  • کاهش قابلیت کنترل و هدایت وسیله نقلیه
  • کاهش توان سیستم ترمز
  • کاهش عمر وسیله نقلیه
  • افزایش مصرف سوخت
  • فرسایش زودهنگام لاستیک‌ها

کمیت‌های حمل و نقل

مقایسه فرسایش لاستیک ها در اثر وزن غیرمجاز بار

 

 

محاسبات وزن

در این بخش به تعریف و چگونگی محاسبات وزن بار پرداخته شده است:

 

حداکثر وزن مجاز:

مجموع وزن وسیله نقلیه و میزان حداکثر بار مجاز آن را حداکثر وزن مجاز وسیله نقلیه میگویند.

 

وزن ناخالص مجاز:

به حداکثر وزن مجازی که مقررات حمل و نقل بار در راه‌ها تعیین می‌کند، وزن ناخالص مجاز میگویند.

 

وزن وسیله نقلیه بدون بار + وزن بار= وزن ناخالص

 

ظرفیت اسمی وسیله نقلیه:

وزن ناخالص تعیین شده از سوی کارخانه سازنده و حداکثر وزن مجاز کامیون با بار را ظرفیت اسمی وسیله نقلیه گویند.

 

ظرفیت اسمی محور:

ظرفیت اسمی محور از سوی کارخانه سازنده مشخص می‌شود اما درنهایت ظرفیت مجاز هر محور تابعی است از مقررات حمل بار.

 

 

فناوری‌های هوشمند در حمل و نقل و نکات تخصصی کارشناسان وانت بار رشت

اصطلاح سامانه‌های هوشمند حمل و نقل برای برنامه‌های کاربردی در زمینه حمل و نقل با استفاده از فناوری‌های نوین، با هدف استفاده بیشتر از زیرساخت‌های حمل و نقل و وسایل نقلیه و به منظور بهبود مدیریت ترافیک و جابه‌جایی استفاده می‌شود.

سامانه‌های حمل و نقل هوشمند به مجموعه‌ای از ابزارها، امکانات و تخصص‌ها، تکنولوژی‌های نرم‌افزاری، سخت‌افزاری و مخابراتی اطلاق می‌شود که هدف از تشکیل آن‌ها، تأمین خدمات نوآورانه مرتبط با انواع روش‌های حمل و نقل و مدیریت ترافیک است.

این سامانه به کاربران اجازه می‌دهد که مطلع‌تر، سالم‌تر، مرتبط‌تر و هوشمندانه‌تر از شبکه‌های حمل و نقل استفاده کنند.

نمونه‌هایی از سامانه‌های هوشمند در ادامه معرفی می‌شود.

 

سامانه جامع اطلاع‌رسانی 141

در ایران وبگاه و نرم‌افزار سامانه جامع اطلاع‌رسانی 141، یکی از سامانه‌های مدیریت ترافیک جاده‌ای و راه می‌باشد.

مرکز مدیریت راه‌های کشور واقع در سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای پس از کسب اطلاع از وضعیت ترافیک و شرایط جوی در تمامی ساعات شبانه‌روز از طریق تجهیزات هوشمند موجود مانند تردد شمارها، سامانه تشخیص بلوتوث، دوربین‌های نظارتی و شناسه گری و … به تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصله می‌پردازد.

اطلاعات آخرین وضعیت جوی محور، آخرین وضعیت ترافیکی در محورهای مورد درخواست کاربر، بهترین و مناسب‌ترین مسیر برای تردد و سفر بین یک مبدأ و مقصد انتخابی، اعلام زمان سفر در برخی از محورهای مهم کشور، محدودیت‌های ترافیکی برای رانندگان وسایل نقلیه سنگین و سبک، کارگاه‌های جاده‌ای در حال برگزاری، مسیرهای مسدود، موقعیت مکانی امکانات بین‌راهی شامل: مجتمع‌های خدمات، امداد فنی خودرو، پمپ‌بنزین، مسجد، پایگاه‌های اورژانس و مراکز درمانی و مراکز اقامتی رسمی، راهدارخانه‌ها در این سامانه در دسترس می‌باشد.

همچنین امکان ارسال گزارش همراه با عکس و یا فیلم از وضعیت جاده و یا سایر مشکلاتی که کاربران در سطح جاده‌ها مشاهده می‌کنند از طریق سایت و نرم‌افزار کاربردی 141 فراهم شده است.

کمیت‌های حمل و نقل

 

تجهیزات کنترل و نظارت

به منظور کنترل عبور و مرور و همچنین ثبت تخلفات توسط پلیس راهنمایی و رانندگی، شهرداری‌ها در داخل شهرها و وزارت راه و شهرسازی در خارج از شهرها، اقدام به تهیه، نصب و نگهداری تجهیزات کنترل و نظارت می‌نمایند.

در حمل و نقل از تجهیزات عکس‌برداری، فیلم‌برداری و سامانه‌های ماهواره‌ای و ردیاب استفاده می‌شود.

عکس‌برداری و فیلم‌برداری به منظور ثبت عبور یک خودرو از یک مکان معین یا ثبت مشخصاتی مانند سرعت آن استفاده می‌شود.

سامانه‌های ماهواره‌ای و ردیاب برای تعیین موقعیت ناوگان بوده که از طریق آن پلیس، شرکت حمل و نقل و سایر افراد لازم، می‌توانند اطلاعات مورد نیاز خود از ناوگان در حال سفر در جاده را به صورت دقیق، اخذ کنند.

 

سیستم‌های حمل و نقل هوشمند

سامانه‌های هوشمند حمل و نقل که ذیل فناوری‌های هوشمند قرار می‌گیرد،

دانشی میان‌رشته‌ای بوده و شامل علومی چون مهندسی الکترونیک، مهندسی مخابرات و سیستم‌های رادیویی، ارتباطات و فناوری اطلاعات، مهندسی کامپیوتر و انفورماتیک، برنامه‌ریزی حمل و نقل، مهندسی سازه، مهندسی راه و مهندسی ترافیک و مانند آن می‌باشد.

استفاده از سیستم‌های هوشمند در حمل و نقل دارای مزایای بسیاری مانند کنترل و ارزیابی عملکرد، کاهش زمان و ارتقای کیفیت و بهره‌وری فعالیت‌ها، افزایش ایمنی، بهینه‌سازی ناوگان، مدیریت منابع انسانی و کاهش هزینه‌ها خواهد شد.

سیستم‌های حمل و نقل هوشمند برای مقاصد مختلفی به کار گرفته می‌شود.

در ادامه به بخشی از آن‌ها اشاره شده است:

کمیت‌های حمل و نقل

 

ثبت سفارش:

یکی از مهمترین بخش‌های سامانه‌های باربری، بخش سفارش‌ها است که در آن اطلاعات بار، حمل‌کننده، راننده، شرکت و پایانه حمل و نقل ثبت می‌شود.

امروزه فعالیت‌هایی مانند انجام امور روزانه صدور بارنامه و صورت‌وضعیت به طور الکترونیک انجام می‌شود

تا هم مدیریت حجم وسیعی از اطلاعات ساده‌تر شده و هم هزینه‌های ناشی از آن‌ها حداقل گردد.

 

مسیریابی بهینه:

یکی از ارکان حمل و نقل در شهرهای بزرگ و پرجمعیت جهان، مسیریابی است.

وسایل نقلیه باید بتوانند در هر ساعت از روز بهترین مسیر را از نظر مسافتی و سبک بودن ترافیک، برای رسیدن به مقصد پیدا کنند.

برای حل این مسئله و رسیدن به این هدف، سامانه‌های الکترونیکی بسیاری که اطلاعات ترافیکی را درون خود جای‌داده‌اند به وجود آمده و در حال استفاده و پیشرفت هستند.

 

 

ثبت تخلفات:

برای کاهش خطرات ناشی از رانندگی نیاز به روش‌هایی برای کاهش تخلفات رانندگی است.

از جمله این روش‌ها می‌توان به جریمه متخلفان اشاره کرد؛

اما ثبت این تخلفات در سوابق افراد، با توجه به تعداد زیاد وسایل نقلیه در شهرها، نیاز به پایگاه دادهای جامع از رانندگان، اتومبیل‌ها و تخلفات آن‌ها دارد.

 

رهگیری محموله‌ها:

با استفاده از سامانه‌های هوشمند و مکانیابی جغرافیایی، می‌توان رهگیری به هنگام وسایل نقلیه را انجام داد.

و آخرین مکان و فرآیند حمل و نقل آن در مسیرها را بررسی نمود.

 

کارت هوشمند:

برای نظارت بر افراد و فعالیت‌هایی مانند ثبت اطلاعات افراد و شناسایی آن‌ها جهت صدور مجوزها نیاز به بستری برای ثبت اطلاعات است.

یکی از روش‌های ذخیره‌سازی هویت و اطلاعات افراد، استفاده از کارت‌های هوشمند است.

 

اعمال محدودیت:

محدودیت سرعت به‌طور عمده برای بهبود ایمنی جاده‌ها است؛

اما برخی محدودیت‌ها نیز به منظور بهبود جریان ترافیک، نظارت بر حمل و نقل کالاهای خاص یا خطرناک و کاهش آلودگی وسایل نقلیه خواهد بود.

برای اعمال این محدودیت‌ها، امکان استفاده از سامانه‌های هوشمند اطلاع‌رسانی یا نظارتی وجود دارد.

 

خدمات پرداخت الکترونیک:

در بسیاری از موارد، بحث پول‌های خرد و کوچک مورد نیاز برای عوارض یا دریافت هزینه‌های حمل و نقل می‌توانند باعث ناراحتی برای شرکت‌ها، راننده‌ها و یا گیرنده پول باشد.

در صورتی که در حالت پرداخت الکترونیکی، این مورد وجود نخواهد داشت.

 

سیستم‌های اطلاع‌رسانی به مشتریان:

از قبیل معرفی برنامه‌های فروش محصولات و خدمات مسافرتی، فروش بلیت‌های رفت و برگشت روزانه برای مشتریان، تعیین نوع و ویژگی‌های ناوگان و غیره صورت می‌گیرد.

با داشتن زیرساخت اطلاعاتی یکپارچه و کامل، می‌توان اطلاعات را به صورت‌های مختلف در اختیار مشتریان قرار داد و شرکت‌ها و دست‌اندرکاران می‌توانند از وضعیت آگاه باشند و به گزارش‌های دلخواه دست یابند.

مسافر نیز می‌تواند از منزل برنامه‌ریزی سفر خود را انجام دهد.

بلیت تهیه کند و برنامه‌ریزی لازم برای ادامه مسیر خود تا مقاصد بعدی را انجام دهد.

اینترنتی کردن خرید بلیت به جایگزینی مطمئن و آسان برای تهیه بلیت به جای شیوه مراجعه حضوری، تبدیل شده است.

28 مرداد 1399 10:00 ب.ظ